1 - شهادت امام رضا علیه السّلام
شهادت امام رضا علیه السّلام
حضرت ثامن الحجج مولانا علی بن موسی الرضا علیه السّلام در سال 203 بنابر:
(کافی: ج 2، ص 528. فیض العلام: ص 200. بحار الانوار: ج 49، ص 292. مستدرک سفینه البحار: ج 6، ص 295. منتخب التواریخ: ص 578)
دو سال پس از وفات حضرت معصومه سلام اللَّه علیها به شهادت رسیدند. سن مبارک حضرت 49 یا 55 سال بوده است.
(کشف الغمه: ج 2، ص 267. بحار الانوار: ج 49، ص 292)
بنابرنقلی در 27 صفر حضرت امام رضا علیه السّلام به شهادت رسیده اند
(تاج الموالید: ص 50)
ولی مشهور آخر ماه صفر است. در 28 صفر مأمون انگور مسموم یا آب انار زهرآلود را به اجبار به حضرت امام رضا علیه السّلام خورانید.
(ارشاد: ج 2، ص 270. مستدرک سفینه البحار: ج 6، ص 295. جلاء العیون: ص 551. مروج الذهب: ج 4ص 28. بحار الانوار: ج 49، ص 298)
آزارهای مأمون نسبت به حضرت
مأمون از آزار و جسارت نسبت به حضرت کوتاهی نکرد، و حتّی حضرت را سه ماه در سرخس مقیداً زندانی کرد.
(منتخب التواریخ: ص 580)
پس از ولایتعهدی، ابتدای گرفتاری آن حضرت به خاطر معاشرت با مأموران منافق ملعون بود. او به حسب ظاهر در تعظیم و احترام حضرت می کوشید، اما در باطن با آزار و اذیت حجت خدا را به مرگ خویش راضی نموده بود.
مسمومیت حضرت
یاسر خادم می گوید: هر جمعه که آن حضرت از مسجد جامع مراجعت می کرد، با بدنی عرق دار و غبار آلود دستها را به درگاه الهی بر می داشت و می فرمود: «بار الها اگر فرج و گشایش کار من در مرگ من است، مرگ مرا برسان». آن حضرت پیوسته در غم و حزن بود تا در غربت رحلت فرمود.
(فیض العلام: ص 99. تتمه المنتهی: ص 280. وسائل الشیعه، ج 2، ص 659)
مأمون پس از آنکه یک شبانه روز امر شهادت آن حضرت را کتمان کرد سراغ محمد پسر امام صادق علیه السّلام و جماعتی از آل ابوطالب فرستاد تا سلامت بدن امام را ببینند، و پس از آن شروع به گریه و زاری نمود!!
(ارشاد: ج 2، ص 271)
دفن بدن مبارک حضرت
پس از غسل و کفن و نماز بر بدن شریف حضرت که توسط امام جواد علیه السّلام انجام شد آن حضرت را جلوی قبر هارون در خانه حمید بن قحطبه، مکان فعلی دفن کردند.
( ارشاد: ج 2، ص 271. فیض العلام: ص 99)
بنابر بعضی روایات مأمون از ترس فتنه مردم دستور به دفن شبانه حضرت داد.
(ارشاد: ج 2، ص 271. فیض العلام: ص 99)
مدّت امامت آن حضرت 20 سال بود.
(ارشاد: ج 2، ص 247)
سن شریف امام جواد علیه السّلام هنگام شهادت امام رضا علیه السّلام 7 سال و چند ماه بود.
(ارشاد: ج 2، ص 271. فیض العلام: ص 99)
اقوال شهادت آن حضرت عبارتند از: 23 ماه رمضان
(کشف الغمه: ج 2، ص 297. العدد القویه: ص 277)
17 صفر
(مصباح کفعمی: ج 2، ص 596)
27 صفر
(تاج الموالید: ص 50)
14 صفر
(منتهی الامال: ج 2، ص 312)
21 ماه رمضان
(منتخب التواریخ: ص 577)
و 23 ذی القعده.
(منتخب التواریخ: ص 577. العدد القویه: ص 275)
بزرگان شیعه در کتب مختلف ماه شهادت را صفر و روز آن را اکثراً آخر صفر ذکر کرده اند، ولی 29 یا 30 روز بودن ماه صفر در سال شهادت را ذکر ننموده اند.