چگونه می‌توانیم در مراسم پیاده‌روی اربعین حسینی سفیر فرهنگی کاروان کربلا باشیم؟

یار هفتاد و سوم حسین(ع)

با پای پیاده می‌روی از نجف تا کربلا. همراه با عطیه و جابر و به رسم همدردی با در این مجال ۴۰ طرح و پیشنهاد فرهنگی قابل اجرا در مراسم پیاده‌روی اربعین حسینی در ۴۰ بند یا منزل ارائه می‌شود. باشد که ره توشعه راهتان باشد.

محمدمهدی نجاتی/کارشناس فرهنگی و نویسنده کتاب چهل منزل

اربعین


با پای پیاده می‌روی از نجف تا کربلا. همراه با عطیه و جابر و به رسم همدردی با کاروان اسرای کربلا. دوست داری سهمی داشته باشی در یاریگری حسین(ع) و کاری انجام بدهی که پیام قیام را به انسان‌های بیشتری برسانی. درسی که از زیارت جامعه کبیره آموخته‌ای «و نصرتی لکم معده» یعنی آنکه «سهم یاریگری من برای شما» این است. در این مجال ۴۰ طرح و پیشنهاد فرهنگی قابل اجرا در مراسم پیاده‌روی اربعین حسینی در ۴۰ بند یا منزل ارائه می‌شود. باشد که ره توشعه راهتان باشد.

منزل اول، سهم اول یاریگری من

در این راه گام‌هایم را با سلوک برمی‌دارم، خنده را به لبخندی و یا تبسمی مؤمنانه مختصر می‌کنم، کمتر حرف می‌زنم و بیشتر درنگ می‌کنم تا رمز سلوک را بفهمم.

منزل دوم: ارزان از کف مده

کم گفتن، کم خفتن و کم خوردن. یادم باشد که من در این سفر تنها سه روز از ۳۶۵ روز سالم را نذر ارباب بی‌کفنم کرده‌ام. نکند این سه روز را هم ارزان از کف بدهم.

منزل سوم: سفیر فرهنگی حسین(ع)

برای رساندن سفر پیام قیام کربلا به دیگران سه کار را فراموش نکن: نخست؛ آداب پیش از تشرف، چیزی مانند حلالیت طلبیدن از دیگران. دوم؛ آداب حین تشرف و سوم؛ آداب پس از تشرف.

منزل چهارم: شعر و شعار زائر پیاده

من در این سفر «مدیر فرهنگی» و مربی تربیتی شرکت‌کننده و مخاطبی به نام «خودم» هستم. با این توصیف، داشتن «یک شعر و یک شعار» خاطره‌انگیز، الهام‌بخش و اثرگذار خواهد بود.

منزل پنجم: آماده تحلیل باش

در این منزل، کسب آمادگی قبلی برای تحلیلگری در زمینه دفاع از حق با جمع‌آوری مضمون و محتوا برای گپ و گفت‌وگوهای دو یا چند نفره به مدت پنج تا ۱۵ دقیقه لازم است.

منزل ششم: شمر زمانه‌ات را بشناس

اگر خواستی به شناسایی شمر زمانه‌ات بپردازی با کمی جست‌وجو در اینترنت به راحتی می‌توانی تصویری از اجساد کودکان مظلوم یمنی در کنار رقص شمشیر سران آل سعود و رئیس جمهور آمریکا را پیدا کنی.

منزل هفتم: نایب‌الزیاره شهدا باشیم

با نصب یک یادداشت کوتاه روی کوله‌پشتی، پیراهن و یا شال و چفیه، نایب‌الزیاره بودن خود را با ذکر نام آن شهید یا عالم دینی انجام دهیم.

منزل هشتم: ۴۰ قدم نیابتی در ۴۰ منزل پیش رو

وقتی برای عزیمت به سفر کربلا از دیگران حلالیت می‌طلبی، به آن‌ها می‌گویی قرار است در پیاده‌روی اربعین امسال ۴۰ قدم به نیت ۴۰ بازمانده از سفر بردارم.

منزل نهم: پیام‌رسان اربعین باش

هر کدام از ما می‌توانیم در طول این سفر معنوی یک خبرنگار، پیام‌رسان، مبلغ وقایع نگار، گزارشگر صحنه و یا همان سفیر فرهنگی کاروان کربلا باشیم.

منزل دهم: یک عملیات فرهنگی طراحی کنید

در منزل دهم، طراحی و اجرای یک عملیات فرهنگی با هدف تبلیغ و ترویج مکتب اهل بیت عصمت و طهارت(ع) از مبدأ تا مقصد و برعکس پیشنهاد و توصیه می‌شود.

منزل یازدهم: تکریم میزبانی عرب‌ها

عرب‌ها میزبان هستند و رسم ادب اقتضا می‌کند ما ضمن نگه داشتن حرمت میزبانی عراقی‌ها و جوانان شیعه عرب زبان، کار ارزشمند بزرگداشت شعائر ایمانی توسط ایشان را تکریم کنیم.

منزل دوازدهم: من به قصد زیارت آمده‌ام

حال که به این خاک مقدس قدم گذاشته‌ای، باید احرام ببندی. باید آداب زیارت بدانی و مگر نه این است که تو پیشتر از همه اول به قصد زیارت آمده‌ای. برخی از آداب را می‌توانی در مفاتیح‌الجنان پیدا کنی.

منزل سیزدهم: نمادها و نشانه‌ها

پرچم و علم یا جمله‌ای که بر سینه کتیبه همراهت نقش می‌بندد؛ واژه‌ها و کلمات و جملات، قمقمه‌ات و یا کوله‌پشتی‌ات و هر چیز و هر جا که جلوه بصری دارد همگی ابزار تو برای سفیر فرهنگی بودن است.

منزل چهاردهم: یار هفتاد و سوم

در طرح یار هفتاد و سوم باید امکانی فراهم شود تا زائران پیاده کربلا بتوانند با دلنوشته، یادداشت، خطابه و یا رجز حماسی به تجدید عهد و میثاق با آرمان‌های شهدای کربلا بپردازند.

منزل پانزدهم: جهانی شدن شیعه

کار دیگری که ما می‌توانیم در این سفر انجام دهیم تلاش برای همزبانی با زائران غیرفارسی زبان و ترجمه جملات اثرگذار و الهامبخش به سه یا چهار زبان رایج در بین مسلمانان جهان مثل عربی، ترکی، انگلیسی و پشتو است. این طرح را همچنین می‌توان طرح «امت واحده» نامید.

منزل شانزدهم: کتاب زائر، مسافر کربلا می‌کنیم

در این طرح تعدادی کتاب بین زائران توزیع می‌شود که هر فرد موظف است پس از مطالعه، آن را به دیگری اهدا کند. برخی کتاب‌ها مناسب برای این کار عبارتند از: پنجره‌های تشنه مهدی قزلی، ضیافت بلا مهدی میرباقری، سقای آبی و ادب سیدمهدی شجاعی و زنان عاشورایی از زهرا یزدان پناه قره تپه.

منزل هفدهم: باز مهندسی برخوردها

برای آنکه دشمن نتواند از تضارب آرا و اختلاف نظر شیعیان حاضر در مراسم پیاده‌روی اربعین بهره ببرد باید قبل از مدل‌هایی طراحی کنیم که بتوانیم تضارب آرا و اختلاف نظرها را مدیریت کنیم.

منزل هجدهم: پیام‌های صوتی سه دقیقه‌ای

تبلیغ و تکثیر فرازهای ناب سخنرانی‌های مذهبی، روضه‌های سوزناک، مداحی‌های پرشور و فیلم‌ها، کلیپ‌ها و مستندهای عاشورایی و دینی پیشنهاد منزل هجدهم به مخاطبان است.

منزل نوزدهم: ایستگاه‌های روضه

باید در طول مسیر مثلاً در هر ۵۰ ستون یک خیمه روضه‌خوانی ثابت راه انداخت و هر نیم ساعت یک بار یک مداح و مرثیه‌خوان با نوای گرمش دل‌ها را روانه قتلگاه نماید.

منزل بیستم: نقالی و پرده‌خوانی

برای اجرای این طرح می‌توان قبل از عزیمت به سفر، پرده‌هایی را برای نقالی و پرده‌خوانی آماده کرد و از آرایش سپاه حضرت(ع)، نحوه استقرار خیمه‌ها، ماجرای شب عاشورا و به صف زدن تک تک یاران سیدالشهدا سخن گفت.

منزل بیست و یکم: کربلا منتظر ماست

دعوت به زیارت کربلا در ایام اربعین و ترغیب هر چه بیشتر مخاطبان برای حضور در این سفر معنوی کار دیگری است که سفیر فرهنگی کربلا می‌تواند انجام بدهد.

منزل بیست و دوم: کوله‌پشتی زائر اربعین

طراحی و ساخت کوله‌پشتی زائر، کیف و چمدان چرخدار، چادر عربی برای زنان، چفیه و شال و عرقچین برای آقایان، جانماز و مهر و سجاده، زیرانداز و چتر و سایه‌بان سبک، کتب راهنمای زائر، ادعیه، مرثیه و روضه، قمقمه و لیوان، پوستر و عکس و بنر، کتیبه و پرچم، پلاک و انگشتر، تسبیح و ده‌ها قلم ملزومات دیگر سفر اربعین، می‌تواند در شمار تولیدات فرهنگی با هدف اثرگذاری هر چه بیشتر در سفر کربلا باشد.

منزل بیست و سوم: همخوانی اشعار قدیمی

طرح ویژه همخوانی شعرهای عاشورایی و تکرار مضامین الهامبخش به شکل هیئت‌های سنتی و قدیمی و از طریق تابلوها یا پلاکاردهای همراه در طول مسیر.

منزل بیست و چهارم: تکریم ستون دین

برپایی خیمه تکریم نماز یا همان خیمه‌های خدام الصلوه توسط گروه‌های مسجدی، طلاب جوان یا اعضای ستادهای اقامه نماز و انجام کارهای فرهنگی مرتبط با اقامه نماز پیشنهاد منزل بیست و چهارم است.

منزل بیست و پنجم: انما المؤمنون اخوه

ترویج روحیه برادری، اخوت، همدلی و هم‌افزایی بین ملیت‌های مختلف حاضر در پیاده‌روی اربعین با انجام کارهایی نمادین مثل خواندن دعای وحدت با دست‌های فشرده و درهم تنیده پیشنهاد طرح «انما المؤمنون اخوه» و یا طرح «امت واحده» ایمانی است.

منزل بیست و ششم: تشکیل ستاد محلی اربعین

یکی از ضروریات این حرکت بزرگ، تشکیل ستاد اربعین در هر مسجد و هیئت ۵۰ نفر به بالا و هر روستا و محله بالای ۲۰ خانوار مخاطب است که از قبل برای برنامه‌ریزی این ایام تلاش نماید.

منزل بیست و هفتم: اتخاذ نگاه تشکیلاتی

در ستادهای اربعین محلات و شهرها می‌توان از افراد در کمیته‌های مختلف به کارگیری کرد؛ مثلاً برخی را در کمیته تسهیل امور زائران عضو کرد؛ عده‌ای را به عضویت در گروه تدارکات درآورد و از عده‌ای نیز در کمیته یا واحد تبلیغات دعوت به همکاری نمود.

منزل بیست و هشتم: ایستگاه بدرقه

راه‌اندازی ایستگاه بدرقه و استقبال از زائران پیاده کربلای حسینی در مبادی ورودی و یا مکان‌های دارای تقدس شهرها و روستاها کار دیگری است که برای اثرگذاری هر چه بیشتر فرهنگی این مراسم معنوی می‌توان انجام داد.

منزل بیست و نهم: اخلاق حسنه در سفر اربعین

گاهی زائر پیاده کم حوصله می‌شود، بی‌تابی می‌کند و یا از کوره درمی‌رود. برای مقابله با این آسیب باید از قبل ده‌ها نمونه معروف و امر به معروف اخلاقی را برای خود مشخص و بارها در ذهنش مرور کند.

منزل سی‌ام: پیام‌های سریالی

تکنیک انتقال پیام به شیوه پیام‌رسانی سریالی، آن هم با جلوه‌های خاص بصری پیشنهاد فرهنگی دیگر این نوشتار به مخاطبان است. چیزی مثل تکرار اشعار محتشم و یا رجزهای معروف روز عاشورا.

منزل سی و یکم: خبرنگاری و گزارشگری

شما می‌توانید در طول این سفر برای شبکه‌های استانی، جشنواره فیلم عمار، رادیو اربعین، مجلاتی مکتوب مذهبی و حتی نشریات محلی و درون تشکلی خود خبر تهیه کنید، گزارش بگیرید، مستند بسازید، عکس‌های سوژه‌ای و خبری بگیرید و ...

منزل سی و دوم: طراحی و تبلیغات در ایستگاه‌های صلواتی

حتماً باید به طعام جان و دل و هوش میلیون‌ها زائر پیاده توجه کنیم. طراحی و تبلیغات ایستگاه‌های صلواتی و تدوین بسته‌های محتوایی مفید برای تک تک آیتم‌های سفر اربعین، کار فرهنگی دیگری است که از قبل باید به آن اندیشید.

منزل سی و سوم: قرارهای همدلی و هم‌اندیشی

گسترش ارتباطات شبکه‌ای، دیگریابی و شبکه‌سازی فرهنگی پیروان مکتب تشیع از فرصت‌های این پیاده روی است. فعالان فرهنگی جهان تشیع باید در اینجا همدیگر را پیدا کنند، قرار ملاقات بگذارند، گعده و گفت‌وگو و میتینگ برپا کنند.

منزل سی و چهارم: راه‌اندازی خیمه بصیرت

راه‌اندازی ایستگاه‌های مسابقه یا خیمه‌های بصیرت با هدف ترویج جملات حضرت سیدالشهدا(ع) و تفسیر زیارت عاشورا طرح پیشنهادی ما به زائر پیاده اربعین در منزل حاضر است.

منزل سی و پنجم: برپایی ایستگاه «من یک انقلابی‌ام»

دفاع استدلالی و شفاهی از انقلاب اسلامی ایران، تشکیل جلسات پرسش و پاسخ و انتشار جزوات و بروشورهای مرتبط با این موضوع از جمله فعالیت‌هایی است که می‌توانند الگوی موفق انقلاب ما را موفق‌تر از قبل به دیگران معرفی کند.

منزل سی و ششم: آگهی پذیرش خادم افتخاری

این طرح امکان مشارکت همگان را در فعالیت‌های خدماتی این سفر معنوی و نیز اداره ایستگاه‌های صلواتی با رعایت موارد امنیتی فراهم می‌آورد.

منزل سی و هفتم: خانه‌ام نذر حسین فاطمه(ع)

شما می‌توانید از مبدأ تا مقصد، به‌ویژه در مسیرهای پرتردد و نزدیک به مرزها، خانه و خودرو شخصی‌تان را در خدمت زائران اباعبدالله(ع) قرار دهید و ثواب بزرگی نصیب خود نمایید.

منزل سی و هشتم: بایسته‌های حضور زنان در اربعین

کارشناسان دینی و نخبگان مذهبی، بایدها و نبایدهای حضور زنان در این سفر معنوی را طراحی و تدوین و مدل مطلوب آن را از پیش به مخاطب معرفی کنند.

منزل سی و نهم: طرح فرهنگی یالثارات الحسین(ع)

اتصال قیام و نهضت کربلا به قیام و نهضت آخرالزمان، اربعین به انتظار و حسین(ع) به مهدی موعود(عج) موضوع طرح پیشنهادی یالثارات الحسین است که با انتخاب و به کارگیری مضامین و معارف ناب مهدوی در مراسم پیاده‌روی اربعین صورت خواهد پذیرفت.

منزل چهلم: هدف‌گذاری کار فرهنگی

کار فرهنگی در پیاده‌روی اربعین حتماً باید سه هدف ارزشمند و مهم را دنبال کند. اول: انتقال پیام حماسه کربلا و فضاسازی معنوی هر چه بیشتر. دوم: تولید محتوا از قبیل فیلم، کلیپ، مستند و از این دست. سوم: گسترش ارتباطات شبکه‌ای و مشق و تمرین کارگروهی و تیمی خالصانه.